“Yetişkinliğe ilk adım” olarak da adlandırılan ergenlik döneminde çocuklarda bir takım değişiklikler ortaya çıkıyor. Bunların bir bölümü gözle görülebilen fiziksel değişiklikler iken, önemli bir bölümü de duygusal iniş ve çıkışların yaşandığı değişiklikler olarak ergen çocuğun yaşamında belirmeye başlıyor. Böylece ayna karşısında geçirilen saatler, güzel bir vücuda sahip olmak için yapılan spor ve diyetler, çarpılan kapılar, bağırıp çağırmalar, beklenmedik bir anda yükselen kahkahalar ya da ağlama krizleri de başlamış oluyor. Fiziksel olarak hızlı bir büyüme dönemine giren çocuktaki değişiklikler olduğu gibi gözlenebiliyor. Bununla birlikte ergen çocuğun iç dünyasını görebilmek için çaba sarf etmek gerekiyor.

Yapılan araştırmalar ergen çocukta gözlenen tüm davranışların kaynağının beyin olduğunu gözler önüne seriyor. Paul Maclean Üçlü Beyin Teorisi’ne göre sürüngen beyin ve duygusal beynin doğumdan itibaren eyleme hazır olduğunu belirtiyor. Sürüngen beyin ve duygusal beyin yaşamda kalma güdülerini ve tehlike anında savaşma, kaçma ve donakalma tepkilerini veren uyarı sistemini denetliyor. Planlanmaya açık olan korteks ise, mantık yürütme, plan yapma ve dürtü kontrolünü sağlıyor.

Ergen çocuğun davranışları genellikle duygusal beyin tarafından yönetiliyor. Çünkü bu dönemde korteks yeniden oluşum sürecinden geçiyor ve beyin gelişim süreci devam ediyor. Başka bir deyişle, ergenlik döneminde yoğun bir zihinsel hareketlilik yaşanıyor ve davranışları şekillendiren programlanma işlemi sürüyor. Böylelikle kalıcı özellikler belirginleşmeye başlıyor. Ebeveynlerin doğru zamanda doğru tepkiler vermesi ile ergen çocuğun yanlış davranış yollarına girmesi önlenmiş oluyor. Böylece olumlu kişilik özelliklerinin kalıcı olması da sağlanmış oluyor. Bu da bizlere sabırlı ve kararlı bir tutumla ergen çocuğun olumsuz davranışlarının değiştirilebileceğini, bilişsel gelişimine ve kişiliğine Pozitif Etki yapılabileceğini gösteriyor.

 

Downshire, J. ve Grew, N., Ergenlerle İletişim Sanatı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (İstanbul) (2016) Ergenlerle İletişim Sanatı.
http://thebrainbox.org.uk/triune_brain_theory/triune_brain_theory.html
http://www.nhs.uk/Livewell/puberty/Pages/puberty-signs.aspx

Ergen Çocuğun İç Dünyasını Anlamak

Yazı dolaşımı


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir